środa, 25 stycznia 2012

Streptococcus pyogenes

Wg Bergey's Manual of Determinative Bacteriology wyd 9. paciorkowce dzielą się 4 grupy: I. Ropotwórcze, II. Jamy Ustnej, III. Beztlenowce, IV. Inne. 
Jednym z najgroźniejszych ludzkich patogenów jest paciorkowiec β-hemolizujący - Streptococcus pyogenes, który należy do I grupy. Jest typowym ziarenkowcem Gram (+), który wywołuje ostre zapalenie migdałków podniebiennych zwane anginą. Ten paciorkowiec grupy A, znany też, jako GAS wg WHO w wyniku poważnych infekcji rocznie zabija ok. pół miliona ludzi.
Ze względu na budowę ściany komórkowej zawierającej kwas hialuronidowy oraz inne składniki węglowodanowe,paciorkowce β – hemolizujące podzielono na grupy A, B, C, D, F, G. Podział na grupy stał się podstawą klasyfikacji wg Lancefielda.
W ścianie komórkowej paciorkowców znajdują się elementy -czynniki wirulencji GAS odpowiedzialne za jego inwazyjność takie, jak:
  • białko M - białko powierzchniowe odpowiedzialne za adhezję na powierzchni komórek człowieka, ograniczające fagocytozę przez leukocyty wielojądrzaste i makrofagi gospodarza i zaburzające działanie dopełniacza. Wpływa na rozwój paciorkowcowego wstrząsu toksycznego.Może aktywować monocyty do produkcji cytokin pro-zapalnych.Białko M złożone jest z kilku domen, jedna z nich, zmienna różnicuje S. pyogenes na różne typy serologiczne.  S. pyogenes serotyp M1 i M3 powiązany jest z przypadkami zakażeń o charakterze epidemicznym, serotyp M18 za epidemie gorączki reumatycznej, a typ M28 powoduje gorączkę połogową [4].
  • białko F1, F2, R28, kwas hialuronowy i kwas lipopteichowy (LTA)      - powodują adhezję bakterii do błony śluzowej gardła. LTA tworzy kompleks z białkiem M i białkami towarzyszącymi. Tych struktur powierzchniowych komórki, które odpowiadają za adhezję do pow. kom. człowieka jest co najmniej 17.
  • SOF - to adhezyna apolipoproteinaza, tworzy agregaty lipidowe  w surowicy krwi, powodując jej zmętnienie.
Paciorkowiec produkuje różne substancje, których obecność w organizmie wpływa na przebieg kliniczny stanu zapalnego. Są to:
  • toksyna erytrogenna - białko odpowiedzialne za immunosupresję limfocytów B, pobudzenie limfocytów T do produkcji cytokin, wystąpienie gorączki oraz toksycznego zespołu wstrząsowego. Szczepy GAS wytwarzają egzotoksyny pirogenne (Spes), są to zewnątrzkomórkowe białka  należące do toksyn pirogennych o właściwościach superantygenów (PTSAgs).Na dzień dzisiejszy znanych jest 11 superantygenów produkowanych przez GAS.Są to paciorkowcowe egzotoksyny pirogenne SpeA, SpeC, SpeEF, SpeG, SpeH, SpeI, SpeJ, SpeK, SpeL, SpeM, paciorkowcowa egzotoksyna mitogenna Z i paciorkowcowy superantygen SSA. Toksyna SpeA związana z STSS (paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego)
  • hemolizyny
  • streptolizyna S i O - powodują rozpad granulocytów, trombocytów i erytrocytów
  • streptokinazy A i B oraz DNA-zy - odpowiedzialne za ułatwienie rozprzestrzeniania się bakterii w tkankach i środowisku ropnym
Streptolizyna O oraz DNA-za B, będąc silnymi antygenami stymulującymi produkcję przeciwciał, są bardzo użytecznymi wskaźnikami zakażenia wywołanego przez paciorkowce.

Rozpoznanie paciorkowcowego zapalenia gardła można ustalić na podstawie obrazu klinicznego choroby, tzw. szybkiego testu lateksowego wykrywania antygenu paciorkowca z grupy A, wymazu bakteriologicznego z gardła oraz stwierdzenia narastania miana swoistych przeciwciał - ASO.[1].
Leczenie anginy paciorkowcowej powinno być poprzedzone wykonaniem posiewu bakteriologicznego wraz z określeniem antybiogramu. Lekami z wyboru są penicyliny, które stosujemy nie krócej niż 10 dni, aby zapobiec wystąpieniu powikłań. 
Mówi się, że ropna angina paciorkowcowa  leczona zbyt krótko lub nie leczona prawidłowo pozostawia po sobie tragiczne w skutkach powikłania. Paciorkowiec ropotwórczy liże stawy, kąsa serce.Późnym powikłaniem jest gorączka reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym. Występuje ona u osób genetycznie predysponowanych, w wyniku ścisłego podobieństwa epitopów antygenowych paciorkowca i tkanek ludzkich. Ujawnia się po okresie bezobjawowym (średnio 3 tyg.), najczęściej jako zapalenie serca (carditis), stawów (polyarthritis) i/lub pląsawica mniejsza albo Sydenhama (chorea minor, chorea Sydenhami). [2].
strefa zahamowania wzrostu wokół krążka z bacytracyną
Do identyfikacji Streptococcus pyogenes służy test z bacytracyną. Na podłoże Mueller-Hintona z dodatkiem 5% krwi baraniej posiewamy zawiesinę badanego szczepu paciorkowca β-hemolizującego i nakładamy krążek bibułowy SP nasycony bacytracyną (0,04j). Po 15 min preinkubacji umieszczamy na 18-24 h w temp. 35 st. C. Jeśli strefa zahamowania wzrostu wokół krążka z bacytracyną wynosi co najmniej 14 mm traktujemy szczep, jako Streptococcus pyogenes.

Lekowrażliwość dla Streptococcus pyogenes wykonana zgodnie z zaleceniami EUCAST 2011 na podłożu MH-F w temp 35 st. C.[3]
Wrażliwość na penicylinę oznacza wrażliwość na wszystkie antybiotyki β-laktamowe, na aminopenicyliny, cefalosporyny(głównie II generacji), karbapenemy.
Innymi antybiotykami stosowanymi w terapii anginy są makrolidy. Wynik  wrażliwości na erytromycynę oznacza wrażliwość na roksytromycynę, klarytromycynę i azytromycynę.
S. pyogenes typu iMLSB

Mechanizm oporności MLStypu indukcyjnego - test dwóch krążków
Gdy szczep wykazuje oporność na erytromycynę, lub śr. oporność, a wokół krążka z klindamycyną widoczna jest strefa w kształcie litery D -spłaszczenie od strony krążka z erytromycyną oznacza, że szczep wykazuje oporność  MLSB typu indukcyjnego. Nie powinno się stosować makrolidów, linkosamidów i streptogramin B.W takim przypadku należy raportować oporność na klindamycynę

β-hemolizujący Streptococcus pyogenes 

Literatura:

1. Zapalenie gardła - czynniki etiologiczne, patomechanizm i leczenie 
Dr med. Jerzy Tomik, lek. med. Maria Faustyniak-Modrzejewska
Katedra i Klinika Otolaryngologii CM UJ w Krakowie
2.  Grażyna Gutowska-Grzegorczyk. Polskie Towarzystwo Reumatologiczne
3. Europejski Komitet ds oznaczania lekowrażliwości EUCAST z 2011r
4. Postępy Mikrobiologii. 2012, 51, 1, 3-15

7 komentarzy:

  1. Sympatyczne podsumowanie. Na pewno będę częściej zaglądać na Pani bloga. Lancefield to kobieta,nie mężczyzna:)

    OdpowiedzUsuń
  2. Dzięki za wyczerpujący wykład. Mam to szczęście, że po 1,5 roku, po mojej sugestii wymazu ustalił trzeci lekarz co mam i jak to leczyć. Pozdrawiam, AM.

    OdpowiedzUsuń
  3. Witam, czy podłoże krwawe( agar z krwią?) to jest to samo co agar czekoladowy? Stres przedegzaminacyjny mnie ogarnął. ;)
    Bardzo ciekawy blog. Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  4. Agar czekoladowy zawiera zliofilizowaną krew najczęściej końską (wzbogaconą o NAD, hem i inne składniki odżywcze), umożliwiająca hodowlę wybrednych szczepów bakteryjnych (np. gonokoki, Haemophilus, Neisseria, dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), które nie wytwarzają hemolizyn, ale potrzebują do wzrostu związków obecnych w erytrocytach. Agar z krwią zawiera krew baranią, ułatwia różnicowanie drobnoustrojów wytwarzających rożne rodzaje hemolizy (Actinomyces, Bacillus, Borellia, Corynebacterium, Streptococcus, Escherichia, Proteus, Staphylococcus).

    OdpowiedzUsuń
  5. witam. Dostałam dzisiaj wynik wymazu z gardła, wychodowano Paciorkowiec Beta-hemolizujący gr. F. Nigdzie nie mogę znaleźć informacji na jego temat, nie wiem czy jest groźny i skąd się bierze. proszę o podzielenie się wiedzą :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Również mam typu F proszę o pomoc jak leczyć skąd się bierze?

    OdpowiedzUsuń
  7. Pani Aniu blagam o pomoc.Od prawie 6 lat zyje w ciaglym bolu:zapalenie cewki moczowej. Piecze mnie non stop plus czestomocz. Zyc mi sie juz nie chce. Przez 20 lat non stop infekcje bakteryjne gardla-po usunieciu migdalow, zaprzestaniu pracy gardlem (nauczycielka w przedszkolu)przestalam chorowac na gardlo w zamian za to 1 w roku infekcja nerek a non stop zapalenie cewki. Antybiotyki nie pomagaja mimo zrobionych posiewow i antybiogramow. W chwili obecnej i przez ostatnie 5 lat z posiewow wychodzi streptoccocus species od 10-100 koloni na plytce, a czasem nie wychodzi nic a ja umieram z bolu i mam czestomocz. Nie jestem diabetykiem ale miewam podwyzszony cukier i prof ginekolog-endokrynolog powiedzial mi ,ze sie z tych infekcji nie wylize dopoki nie ustabilizuje cukru (bo myslalam o autoszczepionce)Obecnie biore 1 raz dziennie 500mg metformaxu o wolnym uwalnianiu na obnizenie cukru (nie mam apetytu i chudne!!!! z czego sie bardzo ciesze)Jestem zakwalifikowana rowniez do programu badawczego uniwersytetu w Anglii,pracuje tam okazjonalnie.Eksperyment dotyczy chinskich ziol z grupa placebo wlacznie(mam nadzeje,ze sie w niej nie znajde) Nie mam juz sil do tego mojego przechorowanego zycia. A na domiar zlego jestem ladna i mlodo wygladam i nikt mi nie wierzy jak cierpie.Ciagle mnie boli i czesto zle sie czuje, jestem bardzo oslabiona. Bardzo prosze o pomoc. Donata

    OdpowiedzUsuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...